From: Subject: =?windows-1250?Q?Odpowied=9F_na_interpelacj=EA_w_sprawie_orzecznictwa?= =?windows-1250?Q?_s=B9d=F3w_rodzinnych_i_egzekucji_wyrok=F3w_w_sprawie_?= =?windows-1250?Q?kontakt=F3w_z_dzie=E6mi?= Date: Wed, 6 Aug 2008 10:54:03 +0200 MIME-Version: 1.0 Content-Type: multipart/related; type="text/html"; boundary="----=_NextPart_000_0023_01C8F7B2.BDC0FD00" X-MimeOLE: Produced By Microsoft MimeOLE V6.00.2900.3198 This is a multi-part message in MIME format. ------=_NextPart_000_0023_01C8F7B2.BDC0FD00 Content-Type: text/html; charset="iso-8859-2" Content-Transfer-Encoding: quoted-printable Content-Location: http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/31DE9981 Odpowied=BC na interpelacj=EA w sprawie orzecznictwa = s=B1d=F3w rodzinnych i egzekucji wyrok=F3w w sprawie kontakt=F3w z = dzie=E6mi

VI kadencja


Odpowied=BC podsekretarza stanu w Ministerstwie = Sprawiedliwo=B6ci=20 - z upowa=BFnienia ministra -

na interpelacj=EA nr 3267

w sprawie orzecznictwa s=B1d=F3w rodzinnych i = egzekucji=20 wyrok=F3w w sprawie kontakt=F3w z dzie=E6mi

   Szanowny Panie Marsza=B3ku! Odpowiadaj=B1c na = przes=B3an=B1 przy=20 pi=B6mie Wicemarsza=B3ka Sejmu z dnia 28 maja 2008 r. interpelacj=EA = pani pose=B3=20 Gabrieli Mas=B3owskiej w sprawie orzecznictwa s=B1d=F3w rodzinnych i = egzekucji=20 wyrok=F3w dotycz=B1cych kontakt=F3w z dzie=E6mi, uprzejmie = przedstawiam, co nast=EApuje.=20

   =BDDobro dziecka=BD, o co w pierwszej kolejno=B6ci = pyta pani pose=B3,=20 jakkolwiek jest poj=EAciem, kt=F3rym pos=B3uguje si=EA Kodeks rodzinny = i opieku=F1czy,=20 nie ma definicji ustawowej. W pi=B6miennictwie wskazano, =BFe = definicja taka=20 by=B3aby nieprzydatna i hamowa=B3aby przystosowanie przepis=F3w do = potrzeb =BFycia w=20 drodze wyk=B3adni. Stwierdzono te=BF, =BFe poj=EAcie to nale=BFy do = tzw. swoistych poj=EA=E6=20 prawnych nienadaj=B1cych si=EA do definiowania, poniewa=BF nie maj=B1 = one =BFadnego=20 semantycznego odniesienia i nie oznaczaj=B1 ani fakt=F3w, ani relacji, = ani=20 proces=F3w (vide: H. Ciep=B3a, B. Czech w: Kodeks rodzinny i = opieku=F1czy z=20 komentarzem, Warszawa 2000, s.302).

   Niemniej jednak polska nauka prawa rodzinnego = podj=EA=B3a kilka=20 pr=F3b okre=B6lenia znaczenia poj=EAcia =BDdobro dziecka=BD.

   Wed=B3ug J. Marciniaka =BDprzez poj=EAcie=BDdobro = dziecka=BDnale=BFy=20 rozumie=E6 przede wszystkim jego interesy osobiste, a wi=EAc trosk=EA = o jego rozw=F3j=20 fizyczny i duchowy oraz nale=BFyte przygotowanie do pracy odpowiednio = do jego=20 uzdolnie=F1 i zgodnie z interesem spo=B3ecznym, jak r=F3wnie=BF = interesy maj=B1tkowe=20 ma=B3oletniego przewijaj=B1ce si=EA w prawid=B3owym zarz=B1dzaniu jego = maj=B1tkiem,=20 w=B3a=B6ciwym przeznaczeniu p=B3yn=B1cych z niego dochod=F3w oraz = pozostawieniem w miar=EA=20 mo=BFno=B6ci nienaruszonej substancji tego maj=B1tku=BD (vide: = Tre=B6=E6 i sprawowanie=20 opieki nad ma=B3oletnim, Warszawa 1975, s.10).

   Natomiast W. Stojanowska przyjmuje, =BFe termin = =BDdobro dziecka=BD=20 w rozumieniu przepis=F3w prawa rodzinnego oznacza =BDkompleks = warto=B6ci o=20 charakterze materialnym i niematerialnym niezb=EAdnych do = prawid=B3owego rozwoju=20 fizycznego i duchowego dziecka oraz do nale=BFytego przygotowania go = do pracy=20 odpowiednio do jego uzdolnie=F1, przy czym warto=B6ci te s=B1 = zdeterminowane przez=20 wiele r=F3=BFnorodnych czynnik=F3w, kt=F3rych struktura zale=BFy od = tre=B6ci stosowanej=20 normy prawnej i konkretnej, aktualnie istniej=B1cej sytuacji dziecka, = zak=B3adaj=B1c=20 zbie=BFno=B6=E6 tak poj=EAtego dobra dziecka z interesem = spo=B3ecznym=BD (Dobro dziecka=20 jako klauzula generalna w konwencji i w prawie polskim, w: Konwencja o = Prawach=20 Dziecka. Wybrane zagadnienia prawne i socjalne, pod red. T. = Smyczy=F1skiego,=20 Warszawa 1994).

   Ustosunkowuj=B1c si=EA do kolejnych pyta=F1 = oznaczonych tiret 2 i 3,=20 uprzejmie informuj=EA, =BFe Ministerstwo Sprawiedliwo=B6ci posiada = jedynie=20 statystyki dotycz=B1ce rozstrzygni=EA=E6 o w=B3adzy rodzicielskiej z = podzia=B3em na p=B3e=E6=20 stron, kt=F3rym w=B3adza nad ma=B3oletnim dzieckiem zosta=B3a = powierzona w sprawach=20 rozwodowych. Statystyki te nie zawieraj=B1 danych za 2007 r., kt=F3re = aktualnie s=B1=20 opracowywane przez G=B3=F3wny Urz=B1d Statystyczny.

   W tej kategorii spraw na wydane og=F3=B3em w 2004 r. = 36 552=20 rozstrzygni=EAcia, w 23 291 przypadkach w=B3adz=EA rodzicielsk=B1 = powierzono matce,=20 za=B6 tylko w 1194 - ojcu. Razem matce i ojcu w=B3adza rodzicielska = zosta=B3a=20 powierzona w 11 384 sprawach, a w 323 - oddzielnie matce i ojcu. W = pozosta=B3ych=20 przypadkach rozstrzygni=EAto o w=B3adzy rodzicielskiej w inny = spos=F3b.

   Z danych statystycznych za 2005 r. wynika, =BFe na = wydanych=20 og=F3=B3em 45 695 orzecze=F1 rozstrzygni=EAcie o powierzeniu w=B3adzy = rodzicielskiej=20 matce zawiera=B3o 29 247, za=B6 ojcu - 1481. Razem wykonywanie = w=B3adzy=20 rodzicielskiej ojcu i matce powierzono w 14 168 sprawach, a oddzielnie = matce i=20 ojcu - w 347. Pozosta=B3e przypadki dotyczy=B3y innych = rozstrzygni=EA=E6 w omawianym=20 zakresie.

   Utrwalon=B1 w praktyce orzeczniczej tendencj=EA do = powierzania=20 w=B3adzy rodzicielskiej matce potwierdzaj=B1 te=BF informacje = statystyczne za 2006=20 r., z kt=F3rych wynika, =BFe spo=B6r=F3d wydanych og=F3=B3em 45 024 = orzecze=F1=20 rozstrzygni=EAcie o powierzeniu w=B3adzy rodzicielskiej matce zawiera = 27 792, a=20 ojcu - tyko 1731. Ponadto w 14 601 sprawach w=B3adz=EA rodzicielsk=B1 = powierzono=20 razem matce i ojcu, za=B6 w 408 - oddzielnie ka=BFdemu z rodzic=F3w. = Pozosta=B3e=20 sprawy dotyczy=B3y innych rozstrzygni=EA=E6.

   Przedstawione dane wskazuj=B1 na istnienie wyra=BCnej = i=20 utrzymuj=B1cej si=EA dysproporcji, polegaj=B1cej na zdecydowanie = cz=EAstszym=20 powierzaniu w=B3adzy rodzicielskiej matkom ma=B3oletnich dzieci ni=BF = ich ojcom.=20 Por=F3wnuj=B1c wprawdzie wska=BCniki za lata 2005-2006, mo=BFna = wnioskowa=E6 o powolnym=20 wzro=B6cie liczby orzecze=F1, w kt=F3rych w=B3adz=EA rodzicielsk=B1 = powierzono ojcom, ale=20 nadal nie pozwala to m=F3wi=E6 o zahamowaniu wskazanej tendencji.

   Odnosz=B1c si=EA do problematyki egzekucji orzecze=F1 = w sprawie=20 kontakt=F3w z dzie=E6mi, nale=BFy podkre=B6li=E6, =BFe taka procedura = nie jest w Kodeksie=20 post=EApowania cywilnego unormowana w spos=F3b szczeg=F3lny.

   Wobec powy=BFszego maj=B1 do niej zastosowanie zasady = og=F3lne=20 dotycz=B1ce egzekucji obowi=B1zk=F3w o charakterze niemaj=B1tkowym, a = zgodnie z=20 uchwa=B3=B1 S=B1du Najwy=BFszego z dnia 30 stycznia 1976 r. III CZP = 94/75 (OSNCP 1976,=20 7-8) przede wszystkim przepisy o egzekucji =B6wiadcze=F1 = niepieni=EA=BFnych.

   Orzeczenie s=B1du przyznaj=B1ce temu z rodzic=F3w, = kt=F3remu nie=20 zosta=B3o powierzone wykonywanie w=B3adzy rodzicielskiej, uprawnienie = do=20 okre=B6lonych kontakt=F3w z dzieckiem, podlega zatem wykonywaniu w = drodze=20 egzekucji, a egzekucja ta mo=BFe polega=E6 na stosowaniu odpowiednich = =B6rodk=F3w=20 przewidzianych w dziale o egzekucji =B6wiadcze=F1 niepieni=EA=BFnych. =

   W my=B6l art. 1050 =A7 1 Kodeksu post=EApowania = cywilnego, je=BFeli=20 d=B3u=BFnik ma wykona=E6 czynno=B6=E6, kt=F3rej inna osoba wykona=E6 = za niego nie mo=BFe, a=20 kt=F3rej wykonanie zale=BFy od jego woli, s=B1d, w kt=F3rego okr=EAgu = czynno=B6=E6 ma by=E6=20 wykonana, na wniosek wierzyciela po wys=B3uchaniu stron wyznaczy = d=B3u=BFnikowi=20 termin do wykonania i zagrozi mu grzywn=B1 na wypadek, gdyby w = wyznaczonym=20 terminie czynno=B6ci nie wykona=B3.

   Stosownie do =A7 3 cytowanego przepisu, po = bezskutecznym up=B3ywie=20 terminu wyznaczonego d=B3u=BFnikowi do wykonania czynno=B6ci, s=B1d na = wniosek=20 wierzyciela na=B3o=BFy na d=B3u=BFnika grzywn=EA i jednocze=B6nie = wyznaczy nowy termin do=20 wykonania czynno=B6ci z zagro=BFeniem surowsz=B1 grzywn=B1.

   Z kolei zgodnie z art. 1051 =A7 1 Kodeksu = post=EApowania=20 cywilnego, je=BFeli d=B3u=BFnik ma obowi=B1zek zaniecha=E6 pewnej = czynno=B6ci lub nie=20 przeszkadza=E6 czynno=B6ci wierzyciela, s=B1d, w kt=F3rego okr=EAgu = d=B3u=BFnik dzia=B3a=B3=20 wbrew swemu obowi=B1zkowi, na=B3o=BFy na niego grzywn=EA. Tak samo = s=B1d post=B1pi w razie=20 dalszego wniosku wierzyciela.

   Do wszcz=EAcia post=EApowania egzekucyjnego w = omawianych trybach=20 niezb=EAdny jest wniosek uprawnionego do kontakt=F3w z dzieckiem, = podobnie jest z=20 inicjowaniem dalszych etap=F3w post=EApowania.

   Nale=BFy zauwa=BFy=E6, i=BF w obecnym stanie prawnym = przymus pa=F1stwa,=20 jaki stosuje si=EA w celu wyegzekwowania uprawnienia jednego z = rodzic=F3w, nie=20 przewiduje udzia=B3u w tej czynno=B6ci innych podmiot=F3w, jak = policja, komornik czy=20 kurator.

   W za=B3o=BFeniu ustawodawcy stosowanie =B6rodk=F3w w = postaci grzywien=20 nak=B3adanych na d=B3u=BFnika ma stanowi=E6 bodziec o charakterze = ekonomicznym, kt=F3ry=20 sk=B3oni zobowi=B1zanego do wykonywania orzeczenia s=B1du. W tym = stanie rzeczy w=20 istocie od woli os=F3b zainteresowanych zale=BFy wykonanie orzeczenia = w=20 przedmiocie kontakt=F3w. Rol=B1 s=B1du jest natomiast prawid=B3owa = ocena, czy osoba=20 zobowi=B1zana wype=B3nia w spos=F3b nale=BFyty swoje obowi=B1zki. = Je=B6li dojdzie do ich=20 naruszenia, s=B1d na wniosek osoby uprawnionej podejmie = rozstrzygni=EAcia, o=20 kt=F3rych by=B3a mowa wy=BFej.

   Ponadto pragn=EA poinformowa=E6, =BFe w 2003 r. do = s=B1d=F3w rodzinnych=20 w przedmiocie egzekucji s=B1dowej (art. 1050-1051 K.p.c.) = wp=B3yn=EA=B3y 1654 sprawy,=20 a za=B3atwiono ich 1566.

   W 2004 r. nast=B1pi=B3 wzrost wp=B3ywu spraw tej = kategorii, gdy=BF ich=20 liczba wynios=B3a 1804, a za=B3atwiono ich 1855, w tym uwzgl=EAdniono = w ca=B3o=B6ci lub=20 cz=EA=B6ci 45 wniosk=F3w, zawarto ugod=EA w 6 przypadkach, oddalono 17 = wniosk=F3w, 9=20 zwr=F3cono, jeden odrzucono, a do innej jednostki przekazano 46 spraw. =

   W roku 2005 wp=B3yn=EA=B3y 1852 sprawy o egzekucj=EA, = za=B3atwiono ich=20 1807, w tym uwzgl=EAdniono w ca=B3o=B6ci lub w cz=EA=B6ci 437 = wniosk=F3w, zawarto ugod=EA w=20 7 przypadkach, oddalono 233 wnioski, zwr=F3cono 436, odrzucono 18, a = 79=20 przekazano do innej jednostki.

   Natomiast w 2006 r. wp=B3yn=EA=B3o 1979 tych spraw, = za=B3atwiono=20 spo=B6r=F3d nich 1935, w tym uwzgl=EAdniono w ca=B3o=B6ci lub w = cz=EA=B6ci 465 wniosk=F3w,=20 wydano orzeczenia w 186 sprawach w stosunku do 110 ma=B3oletnich, = oddalono 246=20 wniosk=F3w, zwr=F3cono 500, odrzucono 24, ugod=EA zwarto w 6 = przypadkach, za=B6 1237=20 post=EApowa=F1 umorzono z powodu braku merytorycznych przes=B3anek, a = 101 spraw=20 przekazano do innej jednostki.

   Z kolei w 2007 r. wp=B3yn=EA=B3o 2117 wniosk=F3w, = za=B3atwiono ich 2112,=20 w ca=B3o=B6ci lub w cz=EA=B6ci uwzgl=EAdniono 476. W odniesieniu do = 170 ma=B3oletnich=20 wydano orzeczenia w 224 sprawach. Oddalono 274 wnioski, zwr=F3cono = 544, a 21=20 odrzucono. Post=EApowania umorzono w 448 przypadkach, w tym w 10 = sprawach w=20 zwi=B1zku z zawarciem ugody, a w 102 - w wyniku braku przes=B3anek = merytorycznych.=20

   Sprawy o egzekucj=EA kontakt=F3w s=B1 rejestrowane w = repertorium=20 RCo. W 2007 r. wska=BCnik spraw egzekucyjnych rejestrowanych w tym = repertorium=20 wyni=F3s=B3 14%. W 2005 r. wp=B3yw spraw tej kategorii w zestawieniu z = rokiem=20 poprzednim wzr=F3s=B3 o 8,3%, za=B3atwiono ich o 3,3% wi=EAcej, a = pozosta=B3o=B6=E6 (sprawy,=20 kt=F3re nie zosta=B3y rozpatrzone w danym okresie sprawozdawczym i = pozosta=B3y do=20 za=B3atwienia w nast=EApnym okresie sprawozdawczym) wzros=B3a o 13,4%. =

   W 2006 r. wp=B3yw spraw wzr=F3s=B3 o 20,9%, = za=B3atwiono ich o 16,1%=20 wi=EAcej ni=BF w roku poprzednim, pozosta=B3o=B6=E6 wzros=B3a o 38%. =

   W roku 2007 r. wp=B3yw spraw tej kategorii wzr=F3s=B3 = o 23,2%,=20 za=B3atwiono ich o 24,5% wi=EAcej ni=BF przed rokiem, = pozosta=B3o=B6=E6 wzros=B3a o 28,5%.=20

   Nale=BFy nadmieni=E6, =BFe powy=BFsze wska=BCniki nie = daj=B1 odpowiedzi na=20 pytanie o skuteczno=B6=E6 wykonania omawianych orzecze=F1 s=B1dowych. = Pozwalaj=B1 one=20 jedynie dokona=E6 oceny obci=B1=BFenia s=B1d=F3w sprawami tego = rodzaju. S=B1dy nie badaj=B1=20 z urz=EAdu skuteczno=B6ci orzeczonych grzywien, a osoby uprawnione nie = zawiadamiaj=B1 s=B1du o tym, czy post=EApowanie egzekucyjne = przynios=B3o zamierzony=20 cel. Nie zawsze r=F3wnie=BF strony korzystaj=B1 z mo=BFliwo=B6ci = inicjowania kolejnego=20 etapu post=EApowania w sprawach z art. 1050 K.p.c.

   Poniewa=BF Ministerstwo Sprawiedliwo=B6ci nie gromadzi = danych=20 statystycznych dotycz=B1cych ilo=B6ci wniosk=F3w kierowanych do = s=B1d=F3w w przedmiocie=20 egzekucji kontakt=F3w ojc=F3w z ma=B3oletnimi dzie=E6mi, rozwa=BFane = jest rozszerzenie=20 sprawozda=F1 statystycznych o t=EA kategori=EA pocz=B1wszy od 2009 r. =

   Wobec braku odr=EAbnych danych statystycznych nie = mo=BFna udzieli=E6=20 precyzyjnej odpowiedzi na pytania dotycz=B1ce spraw o zn=EAcanie si=EA = psychiczne i=20 fizyczne nad rodzin=B1, wniesionych przez ojc=F3w i przez matki, oraz = podania=20 liczby wyrok=F3w skazuj=B1cych za to przest=EApstwo oddzielnie wobec = matek i ojc=F3w.=20 Mo=BFna jedynie stwierdzi=E6, =BFe w roku 2004 za stypizowane w art. = 207 =A7 1-3=20 Kodeksu karnego przest=EApstwo fizycznego lub psychicznego zn=EAcania = si=EA, kt=F3re=20 obejmuje m.in. przypadki zn=EAcania si=EA w rodzinie, zosta=B3o = prawomocnie=20 skazanych 16 695 m=EA=BFczyzn i 422 kobiety, w roku 2005 - 15 794 = m=EA=BFczyzn i 392=20 kobiety, natomiast w roku 2006 - 15 869 m=EA=BFczyzn i 408 kobiet. =

   Z powa=BFaniem

   Podsekretarz stanu

   Jacek Czaja

   Warszawa, dnia 19 czerwca 2008 r.=20


------=_NextPart_000_0023_01C8F7B2.BDC0FD00 Content-Type: text/css; charset="iso-8859-2" Content-Transfer-Encoding: quoted-printable Content-Location: http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/klucz/6ABD317C/$FILE/iz.css BODY { FONT-SIZE: 9pt; FONT-FAMILY: arial,helvetica,sans-serif; = BACKGROUND-COLOR: white } TD { FONT-SIZE: 9pt; LINE-HEIGHT: 13pt; FONT-FAMILY: = arial,helvetica,sans-serif; BACKGROUND-COLOR: #f0f0f0 } TD.tytul { FONT-WEIGHT: bold; FONT-SIZE: 11pt; LINE-HEIGHT: 15pt; = BACKGROUND-COLOR: white } TD.tytul2 { FONT-WEIGHT: bold; FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 12pt; = BACKGROUND-COLOR: white } TD.lewa { FONT-WEIGHT: bold; BACKGROUND-COLOR: #e2e2e2; TEXT-ALIGN: left } TD.white { BACKGROUND-COLOR: white } TD.sekcja { FONT-WEIGHT: bold; FONT-SIZE: 10pt; BACKGROUND-COLOR: white } TD.kolor { COLOR: #800000 } TD A { COLOR: #0000b7; TEXT-DECORATION: none } TD A:hover { TEXT-DECORATION: underline } DIV.adr { MARGIN-TOP: 2px; MARGIN-BOTTOM: 3px } DIV.odp { MARGIN-TOP: 2px; MARGIN-BOTTOM: 2px } P FONT { FONT-WEIGHT: bold; FONT-SIZE: 10pt; LINE-HEIGHT: 11pt; = BACKGROUND-COLOR: white; TEXT-ALIGN: right } P FONT B { FONT-WEIGHT: bold; FONT-SIZE: 11pt; LINE-HEIGHT: 15pt; = BACKGROUND-COLOR: white; TEXT-ALIGN: center } ------=_NextPart_000_0023_01C8F7B2.BDC0FD00--